• Tel: 010 4712313
  • Hof van Spaland 31
  • 3121 CA Schiedam

Charles Lewinsky - Andersen

Het omslag van de roman Andersen, het jongste boek van Charles Lewinski, laat een pakweg 5-jarig jongetje zien. Hij knoopt zijn colbertjasje dicht. Daaronder een pasgestreken wit overhemd met een scheefgeknoopte stropdas met een klassiek streepje. Alle aandacht van de kleuter is gericht op die ene knoop die waarschijnlijk niet soepel door het knoopgat glijdt. Maar als je goed kijkt valt nog iets anders op; de handen zijn behaard en in verhouding te groot voor het knulletje.
Hier wordt duidelijk met de werkelijkheid gespeeld, hetzelfde wat Lewinsky doet in zijn roman. Deze schrijver wekt een verwachting van de lezer en dat heeft natuurlijk alles te maken met zijn machtige epos Het lot van de familie Meijer en wat mijn smaak betreft heeft hij dit boek nog steeds niet overtroffen.
Het spel dat door Lewinsky wordt gespeeld kwam ik al in 2008 tegen in het fascinerende boek Fin de Siècle van Selden Edwards – toevallig uitgegeven door dezelfde uitgever- waarin de hoofdpersoon in een tijd belandt die ver achter hem ligt en hem in contact brengt met onder andere zijn grootmoeder die dan nog jong en betoverend mooi is.
In Andersen kruipen we in de buik van een aanstaande moeder en, nog verder, in het hoofd van een ongeborene. Hij, het gaat een jongetje worden, voelt zich opgesloten in het duister waar hij dobbert in het vruchtwater. Van buiten zijn cel dringen geluiden en indrukken door de buikwand en het kind in wording verbindt dit allemaal met een verleden dat verwijst naar een vorig leven als soldaat in de Eerste Wereldoorlog en een vervolg als sadistische ondervrager waarschijnlijk in de Tweede Wereldoorlog. In deze beschermde prenatale situatie begint hij zijn toekomst al uit te stippelen.
Het eerste deel beschrijft het leven dus van de ongeboren Jonas, want zo zal hij gaan heten. En deze opening viel mij niet mee. Je zoekt naar oneffenheden die altijd wel te vinden zijn als een auteur een soortgelijk avontuur aangaat. Je vergelijkt het met de werkelijkheid en dat is – om de grote schrijver Hans Christiaan Andersen erbij te slepen- een sprookje vergelijken met een waargebeurd verhaal. Het kwam bij mij niet goed binnen.
In het tweede deel is de vader van Jonas, Arno, aan het woord. Het verhaal dat hij, doorspekt met humor, in zijn dagboek noteert is bestemd als gift voor zijn zoon als hij zijn 18e jaardag gaat bereiken. Arno beschrijft zijn zoon zoals elke trotse vader dit van zijn kind doet, maar benoemt ook de soms vreemde karaktereigenschappen van hem. Een kind dat heel vroeg gaat lopen en zijn eerste woorden er meteen als volledig zin uitgooit. Jonas ontpopt zich als een kind dat heel goed in staat is zijn ouders te manipuleren.
En in het derde en vierde deel, afwisselend zijn Jonas en Arno aan het woord, begint het verhaal in een stroomversnelling te raken. We leren het vorige leven van Jonas goed kennen en leven met hem mee als hij zijn plannen voor de toekomst al gaat bepalen. Hij is er inmiddels achter wie zijn nazaten zijn. In het vierde deel mijmert Arno over een verloren leven. Jonas is weggelopen en Arno’s vrouw Helene heeft hem verlaten. En het wordt werkelijk spannend als Arno zijn zoon weet te analyseren.
Het vijfde en laatste deel is dan weer voor Jonas. Hierin zit de ontknoping van het verhaal en toont Lewinsky zich iets teveel de uitlegger van het alle mysteries.
De vijf hoofdstukken zijn opgedeeld in meer dan 300 kleine hoofdstukjes van amper twee pagina’s die de vaart er goed inhouden. Lewinsky beschrijft details die later allemaal op zijn plaats vallen. Zijn woordgebruik is niet poëtisch, maar zakelijk. Zijn personages krijgen karakter waarbij een mooie rol is weggelegd voor de vriendin des huizes Max die Jonas vanuit psychologisch verklaart en met het ene na het andere cliché jongleert. Zij zal de enige vrouw in Jonas leven blijven die hij ooit begeerde. En of het mogelijk is, zo’n wedergeboorte. Regelmatig valt in Andersen de naam van wonderkind Mozart die al voor zijn vijfde jaar een compositie schreef. Zou hij ook een voorsprong hebben gehad op zijn leeftijdgenoten?

Uitgeverij:Atlas-Contact

Pagina's:430

Prijs: € 24,99

Beoordeling Ruud: 8