• Tel: 010 4712313
  • Hof van Spaland 31
  • 3121 CA Schiedam

Herta Müller - Mijn vaderland, een appelpit

Herta Müller is een schrijfster van Roemeense afkomst die in 2009 de Nobelprijs voor de Literatuur ontving. Müller stamt uit een etnisch Duitse familie uit de Banaat. In die streek studeerde zij taal- en letterkunde aan de Universiteit van het Westen in Timisoara. Ze onderhield contacten met de dissidente Aktionsgruppe Banat en werd sindsdien door de Securitate, de gevreesde Roemeense veiligheidsdienst van dictator Ceausescu, gevolgd. Na haar studie werkte ze enkele jaren als vertaalster in een machinefabriek, totdat ze er werd ontslagen na haar weigering om met de Securitate samen te werken. Wat aan dit ontslag voorafgaat wordt pijnlijk duidelijk beschreven; Müller mag niet meer in haar kamer en moet haar werk op de trap voorzetten. Ze wordt gemeden door collega's op één na maar ook zij blijkt later Muller verraden te hebben.

Het Duits is altijd op de eerste plaats gekomen. Het Roemeens bleef secundair, hoe mooi ze de taal ook vindt. Müller is altijd al met woorden bezig geweest. Zij maakt ook collages met woorden die ze overal uitknipt en in laden bewaart. Over haar schrijven zegt ze" "Ik wilde helemaal geen literatuur schrijven, ik wilde houvast vinden'.

Als rode draad door haar boeken loopt het leven onder het totalitaire en dictatoriale regime van Nicolae Ceausescu. Müller beschrijft de angst die zij en haar vrienden altijd hadden om zomaar opgepakt te worden. Je kon zomaar verdwijnen. Vrienden die het gelukt was in het vrije Westen te komen, werden vaak korte tijd later na hun 'zelfmoord' gevonden.

Sinds 1987 woont en werkt Herta Müller in Duitsland en het is confronterend om te lezen met hoeveel wantrouwen zij daar ontmoette. Zij kreeg bijna spijt van haar vertrek.

 

Het boek, in de vorm van een gesprek met Angelika Klammer, is een autobiografisch én historisch document. Zo passeert Müllers kindertijd uitgebreid de revue, met oog voor de invloed die het op haar latere leven heeft gehad. Op het Roemeense platteland waar Herta Müller opgroeide, was ze een eenzaam koeienhoedster zonder liefde voor de koeien. Maar met de planten voelde ze zich meer verbonden. Ze proeft hun bladeren en laat ze met elkaar trouwen. Zelf is ze eenzaam en vindt geen weerklank bij haar familie. Maar het boek vertelt ook over de tactieken van het Roemeense regime. Over politiek beleid, het vijfkinderenbeleid en de grootschalige afluisterpraktijken.

Herta Müller schrijft met karakter, passie en compassie. Mijn vaderland, een appelpit is een Nobelprijswinnaar waardig.

Uitgeverij: De Geus

248 pagina's

€ 19,99

Beoordeling: 9