• Tel: 010 4712313
  • Hof van Spaland 31
  • 3121 CA Schiedam

Lize Spit - Het smelt

Onze vaste klanten horen het ons nog aanbevelen: in 2014 Birk van Jaap Robben en begin vorig jaar vroegen wij alle aandacht voor Alleen met de goden van Alex Boogers. Voor dit schrikkeljaar dat nog niet eens aan de lente mag ruiken, denk ik onze volgers wederom op een leessensatie te moeten attenderen.
Lize Spit, amper 28 jaar, afkomstig uit Vlaanderen en woonachtig in Brussel daalt met een harde klap neer in de literaire Lage Landen. Een debuut dat nagalmt en natrilt en dat onthutst en verbaast (sowieso vanwege het virtuoze taalgebruik van mejuffrouw Spit).
Het begint al meteen in het eerste hoofdstuk waarin de vader van Eva – zij is de verteller- in zijn werkschuur laat zien dat daar een strop hangt. De boodschap lijkt te zijn dat die daar hangt voor iedereen die daar zijn hoofd maar in wenst te steken. Je houdt je hart al vast; zal die strop een rol gaan spelen?
In het dorpje Bovenmeer, waar het gehele verhaal zich afspeelt, worden in 1988 slechts drie kinderen geboren. Twee jongens, de boerenzoon Pim en de slagerszoon Laurens en Eva. Dat schept een band die eeuwig beklonken lijkt. In de schoolklas wordt een apart plekje voor het drietal ingericht en in de buitenschoolse uurtjes kruipen ze vaak bij elkaar. Het verhaal kent twee hoofdlijnen in twee verschillende tijden: de tijd die zich 2002 afspeelt wordt als hoofdstuk gedateerd, die van 13 jaar later krijgt een uuraanduiding. Tussendoor zijn er hoofdstukken die verder in het verleden spelen.
In 2002 overlijdt Pims broer Jan waar heel geheimzinnig over wordt gedaan. Het is hetzelfde jaar waarin het drietal de zomervakantie door gaat brengen. Onder aanvoering van Pim wordt een raadsel bedacht dat door Eva wordt verzonnen en waarvan alleen zij de oplossing kent. Dit staat aan de basis van een spel waarover ik niets ga verklappen.
Wat wel snel duidelijk wordt, is dat er iets is gebeurd waarmee Eva worstelt. Dat wordt beschreven in de hoofdstukken die in 2015 afspelen. Eva is onderweg vanuit Brussel naar Bovenmeer. Op zak heeft zij een uitnodiging waarin Pim die inmiddels de boerderij heeft overgenomen een noviteit onthult en bij die gelegenheid zijn overleden broer Jan wil herdenken. Opvallend detail is dat in de kofferbak van Eva’s auto een grote bak met een klomp ijs staat. En daarmee is zij onderweg naar Pims feestje. Eén belangrijk punt is dat in het hoofd van Eva speelt dat zij de rollen om gaat draaien. Niet Pim bepaalt de regels meer van het spel zoals hij dit dertien jaar terug deed, maar Eva zelf.

Lize Spit weet alle sympathie bij Eva te leggen. Hoe onbevangen het leven van een 14-jarige puber ook mag zijn, met een drinkend ouderpaar en een neurodwangmatig zusje met een eetstoornis, wordt het leven niet plezieriger of liever op z’n Vlaams plezanter.
Er gebeurt machtig veel in de bijna 500 pagina’s die Het smelt telt, elk hoofdstuk is een feest om te mogen lezen. De laatste 50 pagina’s smeerde ik uit over drie leesuren om het definitieve dichtslaan maar uit te stellen.
Dit is een roman die een groot lezerspubliek verdient. Een tragi-komisch verhaal dat de lezer knock-out achter zal laten, opgebouwd met prachtige zinnen en het ligt voor de hand om nu meteen een vergelijking te maken met Griet Op de Beeck.
Het mag duidelijk zijn: onze tip voor de Boekenweek is al bepaald.


Uitgeverij Das Mag
480 pagina's
€ 22,95

Beoordeling