• Tel: 010 4712313
  • Hof van Spaland 31
  • 3121 CA Schiedam

Stefan Hertmans - De bekeerlinge

Stefan Hertmans heeft al jarenlang een tweede huis in het dorpje Monieux in de Vaucluse, een tegen een berg opgebouwde nederzetting niet ver van de Mont Ventoux. Met dorpelingen sprak hij regelmatig over een ramp die daar plaatsvond aan het eind van de 11e eeuw tijdens de Kruistochten. Er zou zelfs een schat zijn verborgen die niemand ooit terugvond. Voor Hertmans een goede reden in de geschiedenis te duiken en een resultaat neer te zetten dat zijn Oorlog en Terpentijn overstijgt.

Hij hanteert in De bekeerlinge een dubbelschrijvende pen. Eén waarmee hij zijn reis beschrijft waarin hij een jonge vrouw volgt die haar leven lang op de vlucht is geweest en met de andere pen schreef hij een roman over diezelfde vrouw.

De vrouw is de jongedame Vigdis Adelaïs, een dochter van christelijke ouders met Vikingbloed. Zij wordt verliefd op de joodse David Trodos en besluit zich te bekeren tot het Joodse geloof. Voortaan zal zij door het leven gaan met haar nieuwe naam Hamoutal, maar wel ver uit de buurt van haar familie. Het stel, Hamoutal is ondertussen zwanger, vlucht naar Zuid-Frankrijk, naar de Provence en vindt onderdak in het dorpje Monieux. Een dorpje met een redelijk grote joodse gemeenschap. Vanuit Bretagne, haar geboortegrond, worden ridders het land ingestuurd om haar op te sporen en terug te voeren.

Na een aantal gelukkige jaren, er is een tweede kind geboren, wordt Monieux bezocht door een massa kruisvaarders die op weg naar Jeruzalem een bivak zoeken. De confrontatie tussen deze ridders en de Joden van Monieux loopt uit op een massale en gruwelijke slachting. De lezer wordt geen details bespaard. Hamoutal overleeft als één van de weinigen de pogrom, haar kinderen worden ontvoerd en ten einde raad besluit zij naar Jeruzalem te reizen in de hoop haar nageslacht terug te vinden. Via Marseille belandt zij in Caïro waar zij huwt met een geleerde (een gaon), maar ook hier zal zij niet lang vertoeven omdat haar het bericht bereikt dat haar kinderen leven en bij haar ouders in Bretagne ondergebracht zijn. Een nieuw besluit volgt, teruggaan naar Frankrijk om herenigd te worden met haar kinderen, berouw te tonen aan haar ouders met het gevaar op de brandstapel te eindigen. Hamoutals reis eindigt in Spanje, waanzinnig geworden door alles wat zich in haar leven heeft afgespeeld, eindigt zij eenzaam en uitgeput op de plaats waar zij ooit gelukkig was.

Hertmans schildert het leven van Hamoutal met een mooi penseel, de natuur wordt prachtig beschreven, maar haar levensverhaal blijft grotendeels fictie. Het etiket roman plakt immers op het boek. Toch is haar geschiedenis op teksten in teruggevonden geschriften gebaseerd en bestudeerde Hertmans tientallen artikelen over deze bekeerlinge die vooral de laatste vijftig jaar zijn verschenen.

Ondertussen blijft de lezer met een grote wetenschap achter; er is de laatste duizend jaar niet gek veel veranderd in de wereld. En in Monieux, daar vindt Hertmans toch nog een bewijs en leven de dorpsbewoners in alle rust voort.

 

Uitgeverij:De Bezige Bij

318 pag. € 19,99

Cijfer: 9